Retro-Review: The Killing Joke (1988)

By  |  0 Comments

Supergeeks.nl blaast wekelijks op zaterdag het stof van een oude klassieker voor een retro-review. Deze week vanwege alle commotie rondom de herinterpretatie van de Joker uit The Killing Joke, trekken we deze klassieker uit 1988 nog eens uit de kast.

Eerder deze week was er nogal wat ophef. Wat verdorie, de cover van een komende editie van Batgirl, onderdeel van een volledige DC-reeks aan Joker variant covers, was toch wel erg vrouwonvriendelijk. Tsja, Is dat niet inherent aan het karakter? Die is niet vrouwonvriendelijk, die is mensonvriendelijk.

Hoe dan ook, de veelbesproken cover is een eigen leven gaan leiden. Terwijl het boven alles een eerbetoon is aan de klassieke strip The Killing Joke. Deze verscheen in maart 1988 en viert dus deze maand zijn 27ste verjaardag. Dit terwijl het karakter The Joker 75 kaartjes uit mag blazen. Voor deze retro-review hebben we de twee Nederlandse uitgaven van The Killing Joke uit de kast gehaald. Omdat ze behoorlijk van elkaar verschillen.

killingjoke88 killingjoke02
De originele release werd een jaar na de originele Amerikaanse release door uitgeverij Baldakijn op de markt gebracht, meeliftend op de populariteit van Tim Burtons Batman-film. Voor die tijd een bijzondere uitgave, want op het formaat van een regulier Europees formaat stripboek. De tweede editie is van uitgeverij Lion en stamt uit 2013. Deze is met harde kaft uitgebracht en met additioneel materiaal. Het is de Nederlandse vertaling van de Absolute Edition.

Verhaal:
Alan Moore schreef The Killing Joke als ‘one off’ die niet in de continuïteit van de toenmalige Batman-verhalen was bedoeld. De impact was echter dusdanig, dat de invloed van het verhaal nu nog steeds doordreunt in het inmiddels volledig opnieuw gestartte DC-universum. Het verhaal is tweeledig. Enerzijds wordt middels flashbacks het verhaal verteld van een hopeloos slechte komiek die geen rode cent heeft om zijn zwangere vrouw te onderhouden en zich met een paar gangsters inlaat om wat bij te verdienen. Een overval op een chemische fabriek loopt mis en dat leidt tot de geboorte van de schurk die we als The Joker kennen. Het hart van het boek wordt gevormd door het brute verhaal van The Joker die Barbara Gordon voor de ogen van haar vader James Gordon met een welgemikt pistoolschot een dwarslaesie bezorgt, waarna de commissaris wordt ontvoerd en naakt door een verlaten pretpark wordt gesleurd door Jokers handlangers in een poging hem tot volledige waanzin te drijven. Uiteraard is de gegijzelde en gemartelde Gordon slechts aas om Batman als grotere vis te vangen. Juist vanwege het volwassen karakter van het verhaal, waarin Jokers psychopatische en sadistische karakter tot in het extreme wordt tentoongespreid, is het gek dat een eerbetoon nu zo’n ophef veroorzaakt. Zijn we in de jaren die zijn verstreken softer geworden met zijn allen? Nee toch? Bijna drie decennia later is het verhaal namelijk nog immer weergaloos. Het tempo, de vele onderliggende lagen, de meedogenloze manier van vertellen en de opbouw die daadwerkelijk de lijn van een mop ligt, inclusief een clou op het eind. The Killing Joke is gewoonweg niet alleen een van de beste Batman-verhalen ooit, het is een van de beste stripverhalen ooit.

Artwork:
Brian Bolland heeft een fraaie stijl. In de reeks DC-covers rond The Joker die er aan komt, doet hij Wonder Woman. De originele The Killing Joke Was een kleurrijk en soms oogverblindend geheel. Passend bij de tijd waarin de strip uitkwam. De jaren ’80 waren nu eenmaal net een ontplofte kauwgombal. Brian Bolland heeft voor de nieuwe uitgave de volledige strip zelf opnieuw ingekleurd. Het geeft het verhaal een volledig nieuwe dimensie.

killingjoke03
Het is echter lastig te bepalen welke nu de betere is. In de hierboven getoonde scène waarin Barbara Gordon wordt neergeschoten werkt het meer realistische kleurgebruik stukken beter. Ook Batman heeft in de gehele strip een lichte (maar absoluut beter werkende) metamorfose gekregen doordat het gele borstembleem uit de ’88 versie is vervangen door een stemmig zwart logo. De flashbacks waarin de geschiedenis van The Joker uit de doeken wordt gedaan zijn nu in stemmig zwart-wit met rode accenten. Fraai! De scènes in het verlaten pretpark echter, die zijn ook meer realistisch van kleur en juist daar – ook omdat ze de waanzin van The Joker accentueren – werkt het kleurgebruik van de originele versie eigenlijk wel iets beter. Maar in beide versies geldt dat het tekenwerk het fantastische verhaal alleen maar accentueert.

The Killing Joke is een tijdloze klassieker. De tijd heeft er geen vat op, enerzijds omdat het tekenwerk van Brian Bolland heel tijdloos is, anderzijds omdat het verhaal universeel is en bij elke leesbeurt nog wat extra weerhaakjes de ziel in schiet. Als je één Batman-verhaal in je leven leest, laat het deze zijn. *****

Reacties

Reacties